آیا لیبی در آستانۀ جنگ منطقه‌ای است؟ | پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

شما اینجا هستید

توضیح: «گزارشات و تحلیل­های راهبردی ارائه شده از منابع معتبر داخلی و خارجی صرفاً برای آشنایی و تنویر افکار نخبگان و مدیران راهبردی کشور با تحلیل­های راهبردی روزآمد بوده و لزوماً منطبق با دیدگاه­ها و نظرات دانشگاه عالی دفاع ملی نمی­باشد.»

 

آیا لیبی در آستانۀ جنگ منطقه‌ای است؟

سخنگوی نیروهای شرق لیبی اعلام کرده است که ژنرال حفتر، فرماندۀ نیروهای شرق به نیروهای خود دستور داده کشتی‌ها و منافع ترکیه را هدف قرار داده و سفرهای هوایی از ترکیه به لیبی و بالعکس را ممنوع کنند

 

شاید تهدید ژنرال «خلیفه حفتر»، فرمانده نیروهای شرق لیبی، برای هدف قرار دادن اهداف و منافع ترکیه در لیبی و توقف سفرهای هوایی و دریایی بین طرابلس و استانبول، تحوّلی خطرناک در بحران چند سال اخیر لیبی باشد.

عملی شدن این تهدید به معنای گسترش دایرۀ درگیری، بین‌المللی شدن درگیری و کشانده شدن آن به کشورهای منطقه‌ای است.

«عبدالباری عطوان» نویسندۀ سرشناس عرب اعلام کرد، آنچه حفتر را به سمت اتخاذ این تصمیم خطرناک سوق داد، ضربۀ دردناکی است که در شهر غریان از نیروهای دولت وفاق ملی دریافت کرد؛ ضربه‌ای که تمامی آمال و آرزوهای حفتر برای سیطره بر طرابلس، پایتخت لیبی را بر باد داد. شهر غریان که دروازۀ اصلی پایتخت محسوب می‌شود و مقر فرماندهی حفتر با وجود حمایت‌های مصر، عربستان سعودی، امارات، فرانسه و «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا از وی، از نیروهای حفتر بازپس گرفته شد.

درگیری نیروهای شرق و غرب لیبی، از پانزدهم فروردین 1398 آغاز شده و هنوز ادامه دارد. حفتر فرماندۀ نیروهای شرق قصد دارد با حمایت عربستان سعودی، امارات، مصر و متحدان غربی این کشورها، طرابلس، پایتخت لیبی را که مقر دولت وفاق ملی به ریاست «فایز السراج» است، تصرف کند اما هنوز موفق به این کار نشده است. در مقابل، کشورهایی مثل ترکیه و قطر از دولت وفاق ملی حمایت می‌کنند.

«احمد المسماری» سخنگوی نیروهای شرق لیبی تحت فرماندهی حفتر تأکید کرد که حفتر به نیروهای خود دستور داده کشتی‌ها و منافع ترکیه را هدف قرار داده و سفرهای هوایی از ترکیه به لیبی و بالعکس را ممنوع کنند. حفتر همچنین ترکیه را به حمایت تسلیحاتی و تجهیز دولت وفاق ملی به سلاح‌های پیشرفته، دخالت مستقیم در لیبی از طریق اعزام نظامی و ارسال هواپیما و کشتی متّهم کرده است و حال آنکه «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهور ترکیه این اتهامات را رد کرده و گفته است که دولت ترکیه سلاح و تجهیزات سنگین را به موجب توافق همکاری نظامی دو طرف، به دولت وفاق ملی ارائه کرده است.

عطوان سپس چند سوال را مطرح کرد که آیا حفتر تهدیدات خود برای هدف قرار دادن کشتی‌های ترکیه‌ای حامل کالا به لیبی که گفته می‌شود از طریق دو بندر طرابلس و مصراته، سلاح و تجهیزات سنگین به دولت وفاق ملی منتقل می‌کنند، اجرا خواهد کرد؟ در صورت اجرای تهدیدات، پاسخ ترکیه چگونه خواهد بود؟ آیا حفتر پس از مشورت با متحدان مصری، اماراتی، سعودی، آمریکایی و فرانسوی و پس از کسب چراغ سبز آن‌ها، این تهدیدات را بیان کرده و در واقع از این متحدان خود وعده حمایت گرفته است یا اینکه تهدیدات وی ناشی از عصبانیت پس از آزادسازیِ شهر استراتژیک غریان بوده است؟

وی در ادامه نوشت: «یکی از منابع نزدیک به حفتر گفته است که وی در اجرای تصمیمات خود جدی است و پیش از بیان این تهدیدات با متحدان خود در مصر مشورت کرده و حمایت کامل آن‌ها را کسب کرده است و در همین حال منابع نزدیک به دولت وفاق ملی نیز می‌گویند که اردوغان هرگز لحظه‌ای در پاسخ دردناک به هرگونه حمله‌ای به کشتی‌های خود در بنادر و آب‌های منطقه‌‌ای لیبی، درنگ نخواهد کرد.»

عطوان در ادامه نوشت که ترکیه عملاً نیروها و خودروهای زرهی به طرابلس اعزام کرد و به‌صورت مستقیم در کنار نیروهای «فجر لیبیا» وابسته به دولت وفاق ملی، وارد صحنه نبرد شد و دولت وفاق ملی را از فروپاشی نجات داد و از پیشروی نیروهای حفتر برای تصّرف طرابلس و سیطره بر کل لیبی ممانعت به‎‌عمل آورد.

وی می‌افزاید که اردوغان در حاشیۀ نشست جی ۲۰ در اوساکای ژاپن از پاسخ قاطع به خبرنگاران دربارۀ تهدیدات حفتر برای هدف قرار دادن کشتی‌ها و منافع ترکیه، طفره رفته و تنها گفت که در صورت اطمینان از صدور چنین تصمیمی برای هدف قرار دادن هواپیماها و کشتی‌های ترکیه، تدابیر لازم اتخاذ خواهد شد.

عطوان در ادامه نوشت که هر گونه حمله به کشتی‌ها یا هواپیماهایِ ترکیه در آسمان لیبی به منزلۀ اعلان جنگ علیه ترکیه و چه‌بسا سوق دادن آن به سمت فرو رفتن در بحران لیبی خواهد بود، امری که ممکن است واکنش مصری، اماراتی و سعودی را به دنبال داشته و بحران لیبی را از دایرۀ درگیری نیابتی به درگیری بین بازیگران اصلی هدایت کند.

عطوان در پایان اشاره می‌کند که چه بسا این حوادث دامی برای ترکیه جهت غرق کردن آن در باتلاق لیبی باشد به خصوص اینکه ترکیه و قطر به‌عنوان متحد قدرتمند دولت وفاق ملی هستند و نیروهای فجر لیبیا نیز طرحی را که در چندین پایتخت عربی و بین‌المللی برای سیطره بر طرابلس تدوین شده بود، به شکست کشاندند و لذا روزهای آینده برای لیبی و آیندۀ آن سرنوشت‌ساز است.

منبع تحلیل: خبرگزاری فارس

آیا لیبی در آستانۀ جنگ منطقه‌ای است؟

49