ارتش؛ یک دست سلاح و یک دست قرآن (نگاهی به 40 سال فعالیت قرآنی و معرفتی ارتش جمهوری اسلامی ایران) | پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

شما اینجا هستید

ارتش؛ یک دست سلاح و یک دست قرآن (نگاهی به 40 سال فعالیت قرآنی و معرفتی ارتش جمهوری اسلامی ایران)

 

انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 به رهبری یک عالم دینی در حالی به پیروزی رسید که اجرای کامل دستورات الهی و تحقق بخشیدن به آن انگیزۀ اصلی معمار کبیر انقلاب و خواستۀ مردم انقلابی ایران بوده است. قرآن در دیدگاه امام خمینی(ره) صرفاً کتاب اخلاق، تربیت و معرفت فردی نیست؛ بلکه ایشان قرآن را در بردارندۀ آموزه‌های اجتماعی و سیاسی در امور مدیریت و حاکمیت جامعه بر مبنای استقلال، آزادی، استکبارستیزی و ظلم‌ناپذیری می‌داند. از همین روی در باور ایشان، قیام‌های اسلامی در طول تاریخ از جمله قیام عاشورا، برای تجدید حیات قرآن بوده که ملت شریف ایران نیز با تأسی از آن نهضت اسلامی خویش را برای حاکمیت قرآن و تشکیل حکومت قرآنی بر پا نموده است و با اتکا و اعتصام به قرآن و استمداد از رمز قرآنی شهادت‌طلبی، پیروزی انقلاب اسلامی و سرنگونی حکومت طاغوت را فراهم آورده است.

فرماندهی معظم کل قوا، حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای(مدظله العالی) نیز در خصوص قرآن می‌فرمایند: «انس با قران لازم است و برای رسیدن به این هدف باید جلسات قرآن و مسابقات قرآن و فراگیری آن به عنوان یک ارزش به حساب آید.» (قرآن در بیان، ص 83)

ارتش جمهوری اسلامی ایران از این رو و با توجه به این مهم و اهمیت حفظ، قرائت و تفسیر قرآن کریم از آغازین روزهای انقلاب اسلامی با اقتدا به امام و مقتدای خود با دستی سلاح و با دست دیگر قرآن در صحنۀ کارزار حضور یافته است. ارتش انقلابی علاوه بر دفاع از مرزها و سرحدات کشور اسلامی‌مان، مباحث قرآنی، عترت و نماز را به عنوان یک اقدام راهبردی در بین کارکنان، سربازان و خانواده‌های کارکنان خود در دستور کار خود قرار داده و هرساله بر کمیت و کیفیت آن افزود؛ به نحوی که در این رهگذر امروز ارتش جمهوری اسلامی ایران جزء برترین سازمان‌های قرآنی در کشور به حساب می‌آید.

38 سال پیش اولین دورۀ مسابقات قرآنی کارکنان پایور و وظیفه با حضور 30 نفر از سوی ارتش جمهوری اسلامی ایران برگزار شد که همین امر سند روشنی بر پیشگامی آجا در مقولۀ قرآن و فعالیت‌های قرآنی بوده است؛ به نحوی که سه دوره مسابقات قرآن ارتش‌های کشورهای اسلامی را در سال‌های 72، 77 و 79 برگزار کرده که ارتش جمهوری اسلامی ایران در همۀ مسابقات، جزء برترین‌ها بوده است و در حال حاضر بیش از 30 هزار فعال قرآنی در رشته‌های تخصصی حفظ، قرائت و مفاهیم در ارتش به فعالیت تخصصی مشغول هستند و تمامی کارکنان پایور و وظیفه در طول هفته در همۀ یگان‌های آجا آموزش‌های مقدماتی قرآن در رشته‌های روخوانی و روان‌خوانی را فرا می‌گیرند.

امروز فرهنگ قرآنی در حالی در تمام سطوح ارتش گسترش یافته که دشمنان انقلاب اسلامی کمر به حذف و کمرنگ کردن اعتقادات مذهبی مردم با تهاجم فرهنگی داشته‌ و در این راستا هژمونی رسانه‌ای خود را نیز فعال کرده‌اند. بنابراین برنامه‌ریزی طرح‌های قرآنی توسط «مرکز قرآن، عترت و امور اقامۀ نماز» در سازمان عقیدتی سیاسی ارتش به همین منظور بود. در سال 1380 اولین دورۀ مسابقات خانواده‌ها و خواهران ارتش برگزار شد که سبب الگو قرار گرفتن دیگر سازمان‌های نیروهای مسلح قرار گرفت.

شورای توسعۀ فرهنگ قرآن در سال 1394 ارتش جمهوری اسلامی را به عنوان نهاد برتر در این زمینه معرفی کرد و در سال 1396نیز در بین 105 سازمان و نهاد قرآنی به عنوان یکی از 5 نهاد قرآنی کشور، در برنامه‌ریزی و برگزاری منسجم مسابقات قرآنی از سوی ستاد عالی مسابقات اوقاف و امور خیریه بود.

تعامل سازنده با تمامی سازمان‌ها و نهادهای قرآنی کشور همچون شورای عالی قرآن، سازمان اوقاف و امور خیریه، شورای توسعه فرهنگ قرآن سازمان دارالقرآن کریم، دانشگاه علوم قرآنی مؤسسۀ دارالحدیث قم، صدا و سیما، رادیو و شبکۀ قرآن و ارتباط تنگاتنگ و همدلانه با مجموعه‌های قرآنی نیروهای مسلح یکی از افتخارات ارتش به شمار می‌آید؛ به گونه‌ای که کمتر برنامه‌ای تاکنون برگزار شده که ارتش در آن نقشی نداشته باشد.

طرح‌های ابتکاری ارتش همچون «تدبّر» و «ضیافت نور» و «رهپویان وحی» برنامه‌های نو در برگزاری محافل قرآنی در کشور محسوب می‌شوند که به عنوان مثال در طرح رهپویان وحی که در راستای منویات فرماندۀ معظم کل قوا در خصوص تربیت 10 میلیون حافظ قرآنی و سهم 65 هزار نفری ارتش از این تعداد یکی دیگر از افتخاراتی است که ارتش جمهوری اسلامی ایران در کارنامۀ قرآنی خود ثبت و ضبط کرده است.

ارتش در راستای فرمایشات فرماندهی معظم کل قوا در خصوص تربیت 10 میلیونی حافظان قرآنی کشور در گام نخست اقدام به ترسیم وضع موجود و تعیین وضعیت مطلوب کرده و با تأسیس بیش از 60 دارالتحفیظ در سطح یگان‌های خود موفق شده تا در یک اقدام برنامه‌ریزی شده و هدفمند طی 2 سال گذشته 8 هزار نفر را به حافظان یک جزء تا کل قرآن کریم بیفزاید.

در آستانۀ چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی تعداد حفاظ قرآنی در ارتش جمهوری اسلامی از حدود 3 هزار نفر در سال 1394 به بیش از 11 هزار نفر تا انتهای 6 ماهۀ نخست سال 1397 افزایش داشته است. طرح ترجمه و مفاهیم قرآن کریم در دانشگاه‌های آجا به صورت یک کار محوری و زیر بنایی از یک دهۀ گذشته در دستور کار ارتش بوده و سازمان عقیدتی سیاسی نیز از حدود 8 سال قبل با توجه به نیاز زمانی و همچنین کارکنان و خانواده‌های آنان و جوانان سرباز اقدام به چاپ کتب چهل حدیث و برگزاری جشنواره حدیث به صورت مجزا در کنار فعالیت‌های قرآنی کرده است. سال 97 نیز با هماهنگی و همکاری مؤسسۀ دارالحدیث قم 3 جلد کتاب حدیث با عنوان آبشار معرفت در بخش‌های کارکنان پایور، بانوان (خواهران شاغل و همسر و فرزندان) و جوانان شامل سربازان، دانشجویان و فرزندان ذکور اقدام به چاپ شد و قرار است 4 و 5 اسفندماه سال 1397 هم هشتمین جشنوارۀ حدیث به میزبانی سازمان عقیدتی سیاسی ارتش برگزار شود.

در کنار فعالیت‌های قرآنی مرکز عترت و نماز ارتش جمهوری اسلامی ایران موضوع مهم نماز و مسجد را در دستور کار خود قرار داده و ضمن بهره‌مندی از روحانیون شاغل، در برخی یگان‌ها از روحانیت فاضل و مُبلّغ به عنوان مدعو استفاده کرده است.

ساخت، مفروش و تجهیز مساجد در یگان‌های ارتش و برگزاری 1000 وعده نماز جماعت به همراه بیان احادیث در طول شبانه‌روز از دیگر خدمات ارتش در حوزۀ معرفتی بوده است و تعداد مساجد ساخته شده از ابتدای انقلاب 230 باب و نمازخانه‌های سربازی 1174 باب (999 نمازخانۀ سربازی و 175 نمازخانۀ پادگانی برای کارکنان پایور) می‌باشد. همچنین 170 حیسینه و مهدیه در کوی‌های سازمانی تجهیز و راه‌اندازی شده است. با همکاری سامانۀ فرهنگی و فرماندهان ولایی ارتش در طول 4 دهۀ گذشته بیش از 95 درصد از نیازها در خصوص مساجد، نمازخانه‌ها و حسینیه‌ها و همچنین نمازخانه‌های سربازان مرتفع شده و قرار است به زودی کمبودها به صورت صددرصدی در یگان‌های ارتش برطرف شود.

ارتش جمهوری اسلامی ایران در طول چهار دهه، صدها حافظ و قاری برتر به جامعۀ قرآنی کشور تحویل داده که بسیاری از آنان در حوزۀ تدریس و تربیت شاگرد در مؤسسات داخل و خارج از آجا هستند و تعدادی از آن‌ها در مسابقات اوقاف و امور خیریه در داخل کشور و حتی مسابقات بین‌المللی هم حائز کسب رتبه‌های نخست شده‌اند.

منبع گزارش: پایگاه اطلاع‌رسانی ارتش جمهوری اسلامی ایران

ارتش؛ یک دست سلاح و یک دست قرآن (نگاهی به 40 سال فعالیت قرآنی و معرفتی ارتش جمهوری اسلامی ایران)

49