گزارش هفتمین نشست تخصصی مدرسۀ حکمرانی شهید بهشتی: «حکمرانی پژوهش» | پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

شما اینجا هستید

گزارش هفتمین نشست تخصصی مدرسۀ حکمرانی شهید بهشتی: «حکمرانی پژوهش»

 

هفتمین نشست تخصصی مدرسۀ حکمرانی با موضوع «حکمرانی پژوهش» روز دوشنبه (15 بهمن 1397) و با ارائۀ دکتر محمد مهدی‌نژاد نوری، معاون پژوهشی اسبق وزارت علوم، فناوری و تحقیقات، در دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، برگزار گردید.

در ابتدای این نشست دکتر محمد مهدی‌نژاد نوری بحث خود را با بیان تعریف پژوهش آغاز کرد. وی تعریف پژوهش را ناظر به مؤلفه‌های فرآیند، ناظر به نیاز، نوآوری و همراه با بهبود و تحول بودن بیان کرد و اعلام داشت که پژوهش باید حرف جدیدی از خود ارائه دهد و ارتباط مستقیمی با نیازهای عمومی، تجارت و صنعت داشته باشد.

دکتر مهدی‌نژاد در ادامه به بیان تعریف حکمرانی پژوهش پرداخت و بیان داشت که حکمرانی پژوهش را می‌توان در محدودۀ وسیعی از قوانین و مقررات، اصول و استانداردهای عمل خوب که منجر به پژوهش خوب می­شود، تعریف کرد و حکمرانی پژوهش را چتری که زیر آن مدیریت، سیستم­ها و فرآیندهای مرتبط با پژوهش مطرح می­شود، در نظر گرفت. وی پس از آن به تبیین اهداف و سیاست­های پژوهش از منظر مقام معظم رهبری پرداخت. از منظر معظمٌ‌له هدف پژوهش دو چیز است:

  1. رسیدن به مرجعیّت علمی و حضور در جمع سرآمدان علم و فنّاوری
  2. حل مسائل کنونی و آیندۀ کشور

و اما سیاست‌های پژوهش عبارتند از:

  • کل‌نگری در پیشرفت علمی و توجه به چرخۀ کامل نوآوری و تبدیل علم به ثروت
  • کاربردی و تقاضامحور نمودن پژوهش‌ها، از جمله پایان‌نامه‌های دکترا، در کنار تعقیب مرجعیت علمی در درازمدت
  • نیازسنجی علمی و اجرای دقیق نقشۀ جامع علمی
  • پژوهش‌محوری دانشگاه‌ها و نقش‌آفرینی در اقتصاد مقاومتی
  • سرمایه‌گذاری مناسب در حوزۀ علم و فناوری و صبوری لازم در حصول دستاوردها
  • تقویت و توسعۀ ارتباط دانشگاه و صنعت در بالاترین سطح
  • به‌کارگیری نخبگان و توسعۀ کمی و کیفی شرکت‌های دانش‌بنیان در چارچوب اقتصاد مقاومتی
  • استفاده از راه­های میانبر و توسعۀ فناوری‌های نو و بدیع
  • ضمانت اجرایی و ساختار مدیریتی مقتدر و یکپارچه
  • رشد شتابان و بی‌وقفۀ علمی کشور با روحیۀ بسیجی و جهادی

دکتر مهدی­نژاد نوری نتيجۀ اتخاذ اين سياست‌ها را اينچنين پيش‌بيني کرد:

  • استحکام ساخت درونی قدرت
  • دستیابی به استقلال همه‌جانبه
  • شکست تحریم‌ها و رفع نیازهای اساسی کشور
  • ارتقاء خودباوری و اعتماد ملی
  • ماندگاری و جذب نخبگان و فرهیختگان علمی
  • ارتقاء جایگاه و اعتبار بین‌المللی کشور

از نگاه وی پيامد چنين سياست‌هايي اقتدار و مرجعيت علمي جهاني و همچنين رسيدن به تمدن نوين اسلامي است. دکتر مهدی‌نژاد در ادامه به بیان نقش‌آفرینان حوزۀ حکمرانی پژوهش پرداخت كه بدين شرح مي‌باشد:

Picture6.jpg

  1. سیاستگذاران: شوراي عالی تحقيقات و فناوري نیروهای مسلح،  مجمع تشخیص مصلحت نظام،  شورای عالی انقلاب فرهنگی، سازمان برنامه و بودجه، شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، کمیسیون آموزش، تحقیقات مجلس، شورای عالی حوزه‌های علمیه، نهادهاي عمومي غيردولتي
  2. فرماندهان و مدیران: فرماندهان عالی سازمان‌های عمدة نیروهای مسلح، قرارگاه پیشرفت علمی، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ستاد اجرای نقشۀ جامع علمی، ستادها و معاونت‌هاي ذي‌ربط در نهادها و دستگاه‌هاي مختلف
  3. : دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری (شرکت‌های دانش‌بنیان)، مؤسسات پژوهشی و فناوری، واحدهای تحقیق و توسعه، مدارس علمیه و مؤسسات پژوهشي وابسته
  4. : انجمن‌های علمی، خیرین پژوهش‌یار، سمن‌های علم و اقتصاد، صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق توسعۀ ملی، صندوق پژوهش و نوآوری دفاعی، بانک‌ها، فن بازار، نهادهای میانجی، دادگاه‌های ویژه، نهاد مالکیت معنوی، وسایل ارتباط جمعی و به‌خصوص رسانۀ ملی
  5. : شخصیت‌های حقوقی، شخصیت‌های حقیقی، کارفرمایان یا بهره‌برداران
  6. بهره‌برداران: نیروهای مسلح، دستگاه­های اجرایی، شرکت­ها و صنایع کشور، نهادهاي عمومي غيردولتي، بازار عمومی کشور،کشورهای دوست و متحد ایران،کشورهای شریک یا همکار در اجرای طرح

دکتر مهدی‌نژاد در تکمیل بحث ناظر به نقش‌آفرینان، به تبیین نظام ملی نوآوری NIS پرداخت و این نظام را بستری برای همکاری نقش‌آفرینان حکمرانی دانست. سیستمی که متشکل از نهادهای مختلف می‌باشد که جهت اقدام مشترک حول مسأله‌ای با هم مرتبط شده‌اند. وی در انتها نکاتی را در باب گزاره‌های حکمرانی پژوهش به عنوان جمع‌بندی بیان کرد:

  • حكمراني داراي سطوح و مراتب مي‌باشد؛ سطح فراملي، ملي، بخشي، سازماني و بنگاهي.
  • ارکان جهت‌ساز و نهادهاي بالادستي حكمراني پژوهش در سطح ملي عبارتند از: انديشه و آراء امامين انقلاب، قانون اساسي جمهوری اسلامی ایران، تجارب مثبت و سازگار بشري.
  • تحقق حكمراني ملي پژوهش با حضور نقش‌آفرينان در قالب نظام ملي نوآوري است.
  • حكمراني، مديريت، اجرا،‌ بهره‌برداري و نظارت را مي‌توان مجموعه‌اي منسجم از نظامنوآوري تلقي كرد.
  • تبيين و تأييد نظامات مختلف؛ از جمله نظام تأمين مالي پژوهش، نظام ارزشيابي، نظام ارتباطات نهادي، نظام كاربست نتايج، نظام اجرايي پژوهش، تعيين فرهنگ صحيح، چگونگي تحكيم پايبندي به هنجارها، استانداردهاي رفتاري مناسب، تعيين و اولويت‌بندي محتوا، ترسيم زيست‌بوم و زمينۀ مناسب پژوهشي بر عهدۀ حكمرانان پژوهش مي‌باشد.

گزارش هفتمین نشست تخصصی مدرسۀ حکمرانی شهید بهشتی: «حکمرانی پژوهش»

49